Tilt shift lenzen


Fotograferen met een tilt shift lens

Tilt shift lenzen zijn specialistische lenzen die veelal gebruikt worden voor architectuur- portret- en landschapsfotografie. De lenzen kenmerken zich doordat de lenselementen aangepast kunnen worden. Hierdoor kan er goed gespeeld worden met scherpte diepte, maar ook kan het perspectief aangepast worden zodat lijnen echt recht worden. Hoe je met een tilt shift lens kan fotograferen en hoe ze precies werken, leg ik in dit artikel uit. Ik onderbouw mijn uitleg met voorbeeldfoto’s die ik gemaakt heb met de Samyang 24mm tilt shift lens. Op deze manier hoop ik uit te kunnen leggen wat er allemaal met tilt shift fotografie gedaan kan worden. Mocht mijn uitleg niet helemaal duidelijk zijn, of heb je vragen? Laat dan onder het artikel een bericht achter. Ik denk dan graag met je mee. Wil je een tilt shift lens kopen? Bekijk dan hier de best verkochte tilt shift lenzen.

Opbouw uitleg

Dit artikel is uit de volgende onderdelen opgebouwd:

1. Wat is een tilt shift lens?
2. Hoe gebruik je een tilt shift lens
3. Shiften met een tilt shift lens
    3a. Het perspectief aanpassen
    3b. Het creëren van een perfecte panorama foto
4. Tilten met een tilt shift lens
    4a. Het creëren van een miniatuur effect
    4b. Het vergroten van het scherpte-diepte bereik
5. Hoe gebruik je een tilt shift lens
    5a. Scherpstellen met een tilt shift lens
    5b. Gebruik van diafragma
    5c. Optimaliseren van rechte lijnen
6. Tilt shift lens producenten
    6a. Canon tilt shift lenzen
    6b. Nikon tilt shift lenzen
    6c. Samyang tilt shift lenzen
7. Afsluiting

Samyang Tilt shift lens

1. Wat is een tilt shift lens?

Een tilt shift lens is een gespecialiseerde lens waarbij de lenselementen aangepast kunnen worden door middel van draaiknoppen. Dit geeft de gebruiker de mogelijkheid om het perspectief van een foto aan te passen. De lenselementen kunnen op twee manieren worden aangepast. De eerste is de zogenaamde shift functie waarmee de lens tussen 10mm en 12mm omhoog of omlaag verplaatst kan worden. Dit geeft je de mogelijkheid om het onderwerp beter in beeld te krijgen, zonder dat je de lens hoeft te kantelen. Zou je het objectief kantelen, dan pas je het perspectief van je foto aan (lijnen worden schuin) en dit is juist niet wat je wilt. Hoe het shiften precies werkt leg ik uit in de paragraaf shiften.

De tweede mogelijkheid is de zogenaamde tilt functie. Dit geeft je de mogelijkheid om het objectief 6 tot 8,5 graden naar boven of beneden te kantelen waardoor de scherpte diepte op een andere plek in je foto komt. Hierdoor kan je bijvoorbeeld een miniatuur landschap nabootsen. Hoe dit werkt leg ik uit in de paragraaf tilten.

Verder beschikken tilt shift lenzen ook knoppen waarmee je et objectief 90 graden kan draaien. Hierdoor kan je ook van links naar rechts tilten of shiften. Dit is handig voor als je de camera in de portretstand hebt staan, wanneer je een verticale panorama wilt maken of wanneer je de scherpte creatief (bv schuin) in je beeld wilt krijgen.

Canon tilt shift lens

Ook is het goed om te weten dat tilt shift lenzen geen autofocusmotoren hebben. Doordat de lenselementen aangepast kunnen worden is er geen mogelijkheid om elektronica in te bouwen en daardoor ook geen autofocusmotor. Je zal dus handmatig moeten scherpstellen.

2. Hoe gebruik je een tilt shift lens?

Tilt shift lenzen gebruik je op verschillende manieren. Vooral bij architectuurfotografie en landschapsfotografie worden tilt-shift lenzen veel gebruikt, maar ook voor portretfotografie is een tilt shift lens een interessante optie. Hieronder ga ik dieper in op de tilt en shift functionaliteit van deze lens. Dit verduidelijkt ook hoe je een tilt shift lens kan gebruiken.

3. Shiften met een tilt shift lens

De shift functie van een tilt shift lens geeft je de mogelijkheid om de lenselementen te verschuiven.
Afhankelijk van het merk en model kan je de tilt shift lens tussen de 8mm en 12 mm verschuiven (omlaag of omhoog). Door het objectief te shiften kan het volgende worden gedaan:

1. Het perspectief aanpassen
2. Het creëren van een perfecte panorama foto

nikon titl shift lens

3a. Het perspectief aanpassen

Als je wel eens een hoog gebouw van dichtbij hebt gefotografeerd, dan ben je vast bekend met het het probleem dat je camera schuin moet houden om het gebouw in zijn geheel op de foto te krijgen. Het gevolg op je foto is dat het lijkt alsof het gebouw achterover leunt. Om dit tegen te gaan kan je met een normale lens drie dingen doen:

1. Je kan een hoger gelegen plek zoeken zodat je de camera niet meer schuin hoeft te houden.
2. Je kan verder van je onderwerp af gaan staan
3. Je kan de foto flink nabewerken in photoshop.

Met een tilt-shift lens kan je de shift functie gebruiken om ervoor te zorgen dat je gebouw recht op de foto komt. Dit werkt als volgt:

1. Je stelt je camera waterpas op. Zie onderstaande foto van een normale lens (schuin) vs de tilt shift lens (waterpas).

tilt-shift lens

2. Je shift het lens element omhoog totdat het onderwerp volledig in beeld is (zie onderstaande foto).

lens shiften

Je stelt scherp (tip: gebruik live view en zoom in) en maakt de foto. Het eindresultaat is een gebouw dat niet langer achterover leunt. Hieronder zie je een foto van een huis dat ik zowel met een standaardlens (rechterbeeld) als een tiltshift lens (linkerbeeld) heb gemaakt.

tilt shift architectuur

3b. Het creëren van een perfecte panorama foto

Het maken van een panorama foto kan op diverse manieren. Over het alleen werkt het allemaal hetzelfde, je maakt meerdere foto’s en plakt deze aan elkaar tot 1 grote foto. Het grootste probleem bij het maken van panorama foto’s is vervolging. Doordat je diverse foto’s maakt en iedere keer een andere beeldhoek ten opzichte van je onderwerp hebt, klopt je panorama foto nooit 100%. Wil je het goed doen, dan heb je of een speciale panorama kop nodig, of een tilt shift lens.

Met een tilt-shift lens kan je de shift functie gebruiken om een perfecte panorama te maken. Dit kan zowel een horizontale als verticale panorama zijn. Hoe je een horizontale panorama met een tilt shift objectief maakt leg ik hieronder uit:

1. Stel je camera waterpas op en kantel de tilt shift lens zodat je van links naar rechts kan shiften. We gaan namelijk 2 tot 3 foto’s maken over het totale horizontale shift bereik van de lens.
2. Bepaal het gebied waarvan je een panorama foto wilt maken.
3. Shift de lens zo ver mogelijk naar links en zorg ervoor dat je het linkerdeel van je panorama in beeld hebt.
4. Maak de eerste foto
5. Shift je lens naar rechts en maak de tweede foto. Zorg ervoor dat je een overlap van 30% hebt met je vorige beeld (anders kan de computer hem niet aan elkaar plakken).
6. Indien nodig shift je lens nog meer naar rechts, zorg weer voor 30% overlap, en maak een derde foto.

De foto hieronder laat zien hoe ik een panorama foto heb gemaakt met een Samyang 24mm tilt shift lens van een landschap in de Soesterduinen.

tilt shift panorama

Vervolgens plak je in de computer de drie foto’s aan elkaar. Dit kan bijvoorbeeld met photoshop of met autostitch. In mijn artikel panorama fotografie leg ik hier meer over uit. Uiteindelijk heb je een perfecte panorama foto zonder enige vervormingen. Zie onderstaand voorbeeld.

soesterduinen panorama foto

4. Tilten met een tilt shift lens

De tilt functie van een tilt shift lens geeft je de mogelijkheid om de lenselementen te kantelen. Hierdoor pas je het scherpte diepte bereik aan waardoor creatieve vormen van fotografie ontstaat. Dit geeft je als fotograaf de volgende mogelijkheden:

1. Het creëren van een miniatuur effect
2. Het vergroten van het scherpte-diepte bereik

tilt met nikon lens

4a. Het creëren van een miniatuur effect

Het creëren van een miniatuur effect is een van de meest bekende effecten die je kan creëren met een tilt shift lens. Wat je doet is namelijk het volgende. Je houdt je camera recht naar voren, maar tilt de lenselementen in een horizontale lijn naar boven of onderen. Hierdoor wordt het scherpte diepte veld verplaatst en krijg je het miniatuur effect. Waar je wel op moet letten is dat je een wat hogere locatie zoekt. Het is anders niet makkelijk om dit effect te creëren. Zelf heb ik onderstaande foto gemaakt vanuit het Van der Valk hotel in Amersfoort. Ik mocht vanaf de bovenste verdieping een foto maken van de snelweg met dit als resultaat.

tilt shift miniatuur

Gratis tilt shift software

Heb je geen tilt shift lens? Dan kan je alsnog het tilt shift effect creëren. Er zijn namelijk gratis programma’s om tilt shift foto’s te maken. Een van de bekendste programma’s is www.tiltshiftmaker.com. Via deze website kan je zelf een foto uploaden waarna de website er een tilt shift foto van maakt. Onderstaand een voorbeeld. De eerste foto is een onbewerkte foto, de tweede foto is bewerkt in tilt shift maker.

Onbewerkte foto

Bewerkte foto met tiltshiftmaker

4b. Het vergroten van het scherpte-diepte bereik

De tilt functie van een tilt shift lens wordt door veel fotografen ook gebruikt om een scherpte diepte bereik te vergroten. Bij een normale lens zal je met f-waardes moeten spelen als je het bereik van scherpte-diepte wilt vergroten. Je fotografeert dan bijvoorbeeld niet op f/3.5, maar op f/11. Het nadeel hiervan is dat de gehele foto scherper wordt en dat je de scherpte diepte lijn niet kan bepalen. De scherpte diepte lijn loopt namelijk gelijk aan je sensor, lees van voren naar achteren. Hoe groter het bereik, des te meer er scherp wordt op de voorgrond of de achtergrond.

Bij een tilt shift lens kan je hier echter anders mee om gaan. Omdat je het lens element kan kantelen, kan je de scherpte diepte lijn ook diagonaal verplaatsen. Dit geeft je als fotograaf de mogelijkheid om zowel een deel van je voorgrond, als je achtergrond, onscherp te maken. En dit zonder dat de rest van de foto hierdoor beïnvloedt wordt en zonder dat jij je diafragma hoeft aan te passen.

Het vergroten van het scherpte diepte bereik wordt voornamelijk toegepast bij portretfotografie en productfotografie. Je kan er namelijk voor zorgen dat je de scherpte diepte zo loopt, dat twee onderwerpen die diagonaal achter elkaar staan, toch beide scherp op de foto staan. En dit met een groot diafragma (zoals F/3.5) waardoor de rest van de foto mooi onscherp is. Onderstaande foto is een voorbeeld dat ik zelf heb gemaakt. De scherpte ligt op haar gezicht ligt, maar de onder- en bovenkant zijn onscherp waardoor je als kijker naar het onderwerp wordt getrokken.

5. Hoe gebruik je een tilt shift lens

Zoals eerder genoemd is een tilt shift lens een specialistisch objectief. Maar hoe gebruik je nou een tilt shift lens? Hieronder ga ik wat dieper in op het scherpstellen, gebruik van diafragma en het optimaliseren van rechte lijnen.

5a. Scherpstellen met een tilt shift lens

In een tilt shift lens zit geen autofocus motor. Deze is er namelijk uitgehaald zodat je als gebruiker de lenselementen kan tilten en shiften. Door het gebrek aan een autofocus motor zal je dus zelf handmatig moeten scherp stellen. Om scherpe beelden te krijgen werk ik zelf als volgt:

1. Werk altijd vanaf een statief
2. Zet je camera in de live view stand
3. Bepaal je onderwerp en kader je beeld af
4. Zoom vervolgens in tot 100% op je scherm en stel scherp
5. Maak de foto
6. Evalueer je foto en zoom goed in om te kijken of de foto echt scherp is

tilt shift met een statief

5b. Gebruik van diafragma

Waar je met een autofocus lens het diafragma instelt via je camera, stel je het diafragma van een tilt shift in via een diafragmaring (verschilt per tilt shift lens). Een diafragmaring is niets minder dan een ring die je kan draaien waarna het diafragma op een bepaalde f-waarde wordt ingesteld. Misschien heb je het wel eens eerder gezien, ouderwetse werkte namelijk ook met dit principe.

5c. Optimaliseren van rechte lijnen

Een tilt shift lens zorgt er voor dat je gebouwen volledig recht op de foto kan zetten. Het is alleen wel van groot belang dat je camera volledig waterpas staat als je de foto maakt. Anders heb je nog steeds kans op vertekeningen. Door het gebruik van een waterpas zet je je camera eenvoudig waterpas. Sommige camera’s hebben een ingebouwde waterpas, maar er zijn ook statieven die een waterpas hebben. Een andere goedkope oplossing is de aanschaf van een hotshoe waterpas. Dit is een kleine waterpas die je op de plek van je flitser monteert. Door dit te gebruiken weet je zeker dat jouw camera goed staat.

6. Tilt shift lens producenten

Er zijn drie merken die tilt shift lenzen produceren. Het betreft Canon, Nikon en Samyang. Iedere fabrikant gebruikt zijn eigen afkortingen om aan te geven dat het een tilt-shift lens betreft. Zo gebruikt Canon de afkorting TS-E en Nikon de afkorting PC-E en zet Samyang de volledige benaming ‘Tilt/shift’ op de lens. Hieronder zal ik toelichten welke modellen er per merk beschikbaar zijn.

tilt shift lenzen

6a. Canon tilt shift lenzen

Canon heeft een viertal tilt-shift lenzen te koop. De lenzen variëren in bereik (het aantal millimeters) en lichtsterkte (f-waarden). Iedere lens is gespecialiseerd in een tak van fotografie. Welke Canon tilt shift lens het beste bij jou past leg ik hieronder uit.

Canon tilt shift modellen

canon tilt shift lens

Canon TS-E 17mm f/4.0L tilt shift lens

De Canon TS-E 17mm f/4.0L is een tilt shift lens met een enorm bereik. Ben je op zoek naar een Canon tilt shift lens voor landschapsfotografie, dan is dit je lens. Met het flinke bereik leg je namelijk met gemak een ruim beeld vast. Naast landschapsfotografie kan de TS-E 17mm ook voor architectuurfotografie gebruikt worden. Meer informatie

Canon TS-E 24mm f/3.5L II tilt shift lens

De Canon TS-E 24mm f/3.5L II is een groothoek tilt shift lens die speciaal ontworpen is voor architectuurfotografie. Het diafragma is een stukje beter (f/3.5) ten opzichte van de 17mm waardoor hij ook goed binnen te gebruiken is. Naast architectuurfotografie is dit objectief ook goed bruikbaar voor landschapsfotografie. Meer informatie

Canon TS-E 45mm f/2.8 tilt shift lens

De Canon TS-E 45mm f/2.8 is een tilt shift lens die speciaal ontworpen is voor portret- en product fotografie. Dankzij het bereik van 45mm en het grote diafragma van f/2.8 is dit een veelzijdige tilt shift lens. Meer informatie

Canon TS-E 90mm f/2.8 tilt shift lens

De Canon TS-E 90mm f/2.8 was Canon's eerste tilt shift lens. Deze lens is, net zoals de bovenstaande 45mm, uitermate geschikt voor portret- en productfotografie. Meer informatie

6b. Nikon tilt shift lenzen

Nikon heeft net zoals Canon een viertal tilt-shift lenzen in zijn assortiment. Welke Nikon tilt shift lens het beste bij jouw tak van fotografie past leg ik hieronder uit.

Nikon tilt shift modellen

Nikon tilt shift lens

Nikon PC-E 19mm f/4.0E ED tilt shift lens

De Nikon PC-E 19mm f/4.0E ED is eind 2016 uitgekomen. Dankzij de brandpunt afstand van 19mm is het de Nikon tilt shift lens met het grootste bereik. Als je op zoek bent naar een Nikon tilt shift lens voor landschapsfotografie, dan is dit je lens. Je legt namelijk met gemak een breed landschap vast. Naast landschapsfotografie kan de PC-E 19mm ook goed voor architectuurfotografie gebruikt worden. Meer informatie

Nikon PC-E 24mm f/3.5D ED tilt shift lens

De Nikon Nikon PC-E 24mm f/3.5D ED is een groothoeklens die speciaal ontworpen is voor architectuurfotografie. Het diafragma is iets lichtsterker dan die van de 19mm (f/3.5 vs f/4.0). Naast architectuur fotografie is de PC-E 24mm ook goed te gebruiken voor landschapsfotografie. Meer informatie

Nikon PC-E 45mm f/2.8D ED Micro tilt shift lens

De Nikon PC-E 45mm f/2.8D ED Micro is een zeer lichtsterke tilt shift lens. Dankzij het diafragma van f/2.8 is deze lens goed te gebruiken voor portret- en productfotografie. En dankzij de 1:2 vergrotingsfactor is hij zelfs te gebruiken voor macro-fotografie. Meer informatie

Nikon PC-E 85mm f/2.8D Micro tilt shift lens

De Nikon PC-E 85mm f/2.8D Micro is net zoals de 45mm een zeer lichtsterk tilt shift objectief. Dankzij de brandpuntsafstand van 85mm kan je iets verder van je onderwerp af staan om deze goed in beeld te krijgen. De Nikon PC-E 85mm wordt dan ook veel gebruikt voor productfotografie, maar ook voor portretfotografie. Tenslotte heeft de PC-E 85mm net zoals de 45mm een vergrotingsfactor van 1:2. Hierdoor kan hij ook voor macrofotografie ingezet worden. Meer informatie

6c. Samyang tilt shift lenzen

Samyang op moment van schrijven slechts één tilt shift lens op de markt. Het betreft een 24mm lens die wel voor meerdere camera's (Canon EOS, Nikon F, Sony E, etc) geproduceerd wordt.

Samyang tilt shift model(len)

samyang tilt shift lenzen

Samyang 24mm f/3.5 ED AS UMC tilt shift lens

De Samyang 24mm f/3.5 ED AS UMC tilt shift lens is een groothoeklens die uitermate geschikt is voor architectuur- en landschapsfotografie. De lens is een voordelig alternatief van de Canon en Nikon. Waar Canon en Nikon prijzen van rond de €2000 rekenen voor een 24mm tilt-shift objectief, rekent Samyang hier slechts €700-€900 voor. Ben je dus op zoek naar een mooie en betaalbare tilt shift objectief? Lees dan zeker eens mijn Samyang 24mm f/3.5 ED AS UMC review. De lens wordt gemaakt voor de volgende camera modellen:

Canon EOS
Canon EOS M
Nikon F
Sony A-mount
Sony E-mount
Pentax
Micro Four Thirds
Four Thirds
Samsung NX
Fuji X

7. Afsluitend

Dit was mijn gehele uitleg omtrent tilt shift lenzen. Mocht het nou toch nog niet helemaal duidelijk zijn of mocht je nog vragen hebben, laat dan hieronder een berichtje achter. Ik kom er dan zo snel mogelijk bij je op terug. Tenslotte wens ik je veel plezier met het maken van foto’s met een tilt shift lens.

Camera winkels die tilt shift lenzen verkopen

Wil je een Tilt shift lens kopen? Neem dan eens een kijkje bij een van onderstaande camera winkels of bekijk de best verkochte tilt shift lenzen.

Nederlandse camera winkels:

Coolblue.nl
Kamera-express.nl
CameraNu
Cameraland

Belgische camera winkels:

Coolblue.be
Kamera-express.be


Dé site voor camera's en lenzen!

camera kopenBen je op zoek naar een fotocamera?CameraNu.nl is met meer dan 40.000 fotografie-artikelen dé specialist van Nederland. Of het nu om een compactcamera, systeemcamera, spiegelreflexcamera of lens gaat gaat, bij CameraNu kan je altijd slagen. De service is uitstekend en voor middernacht besteld is morgen in huis. Het is mijn favoriete fotografie winkel.

Bekijk alle lenzen
Bekijk alle camera's

2 reacties “Tilt shift lenzen

  1. hoikes, ben in blijde verwachting van een tilt en shift lens .. maar die zal maar morgen pas toekomen .. Nu, je uitleg daaromtrent is formidastisch uit de doeken gedaan …. heb er veel van opgestoken .. thanks a lot

Laat een bericht achter:

Je emailadres is niet zichtbaar voor anderen. :-)