Teleconverters en extenders: wat doen ze en welke kies je?


Alles over teleconverters

Fotografeer je graag onderwerpen die wat verder weg zitten, maar kom je net wat millimeters te kort? Dan kan een teleconverter (bij Canon een extender genoemd) je zeker helpen. Een teleconverter is namelijk een aparte lens die je tussen je camera en objectief zet waardoor het bereik van je lens vergroot wordt. Ideaal aangezien veel lange telelenzen toch best wel prijzig zijn en je op deze manier meer uit je huidige lens kan halen. Zelf gebruik ik al jaren Canon teleconverters bij mijn vogel- en wildlifefotografie, en dan vooral de 1.4x versies. Maar toch naast de voordelen (vergroten van het bereik), zijn er ook wat nadelen. Zo lever je in de praktijk altijd een beetje in op licht, snelheid en scherpte. En om dit beter uit te leggen heb ik dit artikel geschreven zodat je kan lezen wat een teleconverter doet, wanneer hij wél en niet zinvol is en welke converters er per merk zijn. Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Laat dan onderaan even een reactie achter en ik kom er zo snel mogelijk bij je op terug.

Tip: zoek je juist een manier om een lens van een ander systeem op je camera te zetten? Dan heb je een zogenaamde lensadapter nodig, meer hierover lees je in mijn lens adapter artikel.

nikon teleconverters

Nikon teleconverters (1.4x, 1.7x en de 2.0x)
Kort samengevat: is een teleconverter iets voor jou?
TLDR; Geen tijd om alles door te lezen? Hieronder een beknopte samenvatting:

Let op: een teleconverter past alleen op een beperkt lijstje telelenzen. Check dus altijd eerst of jouw lens wordt ondersteund. Bekijk de converters per merk.

Opbouw artikel

1. Wat is een teleconverter?
2. Voordelen en nadelen
3. Waarom lever je scherpte in?
4. Mijn eigen ervaring
5. Waar moet je op letten?
6. Wanneer is het zinvol?
7. Teleconverters per merk
  7a. Canon extenders
  7b. Nikon teleconverters
  7c. Sony teleconverters
  7d. Fujifilm teleconverters
  7e. OM System en Panasonic teleconverters
8. Alternatieve teleconverters
9. Teleconverter of croppen?
10. Veelgestelde vragen

1. Wat is een teleconverter?

Een teleconverter is een klein optisch blokje (mini lensje) dat je tussen je camera en je telelens plaatst. Hieronder heb ik een afbeelding geplaatst van een Nikon camera waarbij je goed kan zien waar je de converter plaatst. En zit de teleconverter tussen je lens en camera? Dan zal hij de brandpuntsafstand van die lens vergroten. Er zijn meerdere soorten converters op de markt, maar de meest voorkomende varianten zijn de 1.4x en de 2x. Zet je een 1.4x achter een 500mm lens, dan fotografeer je met 700mm (500 x 1.4 = 700). Pak je een 2x teleconverter? Dan kom je uit op 1000mm (500 x 2.0 = 1.000). Je kan het eigenlijk dus zien als een extra lensgroep die je aan je objectief toevoegt. Samen vormen ze in feite een nieuwe lens met een langer bereik. Hoe goed de kwaliteit blijft hangt echter wel af van op welke lens je een teleconverter gebruikt. Verderop in dit artikel leg ik hier meer over uit.

wat is een teleconverter

Een voorbeeld van een Nikon teleconverter die tussen de camera en lens geplaatst wordt.
Leuk om te weten: er zijn ook lenzen met een ingebouwde teleconverter. Je hoeft er dan niets tussen te zetten, maar je schakelt de converter met één handeling in. Dat werkt ontzettend fijn, en de kwaliteit is hoog. Denk aan de Nikon Z 600mm f/4 TC en de nieuwe Nikon Z 120-300mm f/2.8 TC VR S.

Wat gebeurt er met je diafragma?

De converter zorgt ervoor dat je bereik wordt vergroot, maar de voorkant van de lens (waar het licht binnenkomt) blijft wel even groot. Hierdoor komt er niet meer licht binnen door de lens, terwijl je dat licht wel over een groter beeld verdeelt. En dit heeft helaas een nadeel… je diafragmagetal wordt namelijk met dezelfde factor vermenigvuldigd als je brandpuntsafstand. Een 500mm f/4 wordt met een 1.4x converter een 700mm f/5.6 (f/4 x 1.4 = f/5.6), en met een 2x converter een 1000mm f/8 (f/4 x 2.0 = f/8). Hieronder een overzicht van veelgebruikte telelenzen, zodat je snel ziet wat het effect van een converter op jouw lens is.

Lens Zonder converter Met 1.4x Met 2x
Telezoom 70-200mm f/2.8 70-200mm f/2.8 98-280mm f/4 140-400mm f/5.6
Canon RF 100-300mm f/2.8L 100-300mm f/2.8 140-420mm f/4 200-600mm f/5.6
Canon RF 100-500mm L* 300-500mm f/7.1 420-700mm f/10 600-1000mm f/14
Canon RF 200-800mm 200-800mm f/6.3-9 280-1120mm f/9-13 400-1600mm f/13-18
Sony FE 200-600mm G 200-600mm f/5.6-6.3 280-840mm f/8-9 400-1200mm f/11-13
Nikon Z 180-600mm 180-600mm f/5.6-6.3 252-840mm f/8-9 360-1200mm f/11-13
Vaste telelens 400mm f/2.8 400mm f/2.8 560mm f/4 800mm f/5.6
Vaste telelens 500mm f/4 500mm f/4 700mm f/5.6 1000mm f/8
Vaste telelens 600mm f/4 600mm f/4 840mm f/5.6 1200mm f/8
Lichtverlies geen 1 stop 2 stops

* Op de RF 100-500mm werkt een extender alleen tussen 300 en 500mm.

Goed om te weten: de kortste scherpstelafstand van je lens verandert níet door de converter. Je onderwerp wordt dus groter in beeld gebracht terwijl je op dezelfde afstand kan blijven staan. Voor libellen, vlinders en kleine zangvogels is dit ontzettend fijn!

Lens converter, extender of reducer?

Er zijn inmiddels best veel namen in omloop omtrent teleconverters die allemaal op hetzelfde neerkomen. Zo noemt Canon een teleconverter een ‘extender’, terwijl de andere merken praten over teleconverters, lens converters of kortweg TC. Inhoudelijk is er geen verschil, maar het is enkel een andere benaming. Lees of zie je echter de naam ‘reducer’ of ‘speedbooster’ bij een lens staan? Dan is dit wel wat anders. Een reducer doet namelijk het omgekeerde: die maakt je brandpuntsafstand korter en je lens lichtsterker, maar verkleint ook de beeldcirkel. Dit wordt vooral ingezet bij het maken van video-opnames. Kom je de term lens adapter tegen? Dan is het goed om te weten dat deze lens helemaal niks doet met betrekking tot je brandpuntafstand, maar enkel ervoor zorgt dat een lens met een andere vatting op je camera past (bv een lens voor een spiegelreflex plaatsen op een systeemcamera).

Handig om te weten: naast teleconverters bestaan er ook zogenaamde voorzetlenzen. Die zet je niet tussen je camera en lens, maar schroef je juist aan de voorkant van je lens. Ideaal als je geen lenzen kan wisselen, bijvoorbeeld omdat je een compactcamera met een vaste lens hebt. Zo heeft Fujifilm voor de X100VI een tele- en een groothoek-voorzetlens, waarmee je de beeldhoek van je camera aanpast. Het voordeel is dat je er meestal geen licht mee inlevert. Let wel: de goedkope universele voorzetlenzen die je online tegenkomt, gaan vaak flink ten koste van de scherpte. In mijn optiek kan je in dit geval dus het beste voor een voorzetlens gaan van hetzelfde merk als je camera.

Verschillende lensadapters van Canon

Verschillende lensadapters van Canon

2. De voordelen en nadelen van een teleconverter

Een teleconverter is ontzettend handig in gebruik, maar er zijn ook wat nadelen. Hieronder heb ik even de voor- en nadelen van teleconverters op een rijtje gezet.

Voordelen

✓ Veel meer bereik: 40% extra met een 1.4x, 100% met een 2x

✓ Een paar honderd euro, in plaats van duizenden voor een nieuwe lens

✓ Klein en licht, past zo in je cameratas

✓ Autofocus, beeldstabilisatie en EXIF blijven werken*

✓ Kortste scherpstelafstand blijft gelijk, dus meer vergroting

* bij een originele converter

Nadelen

✗ Past alleen op een beperkt lijstje (tele)lenzen

✗ 1 stop (1.4x) of 2 stops (2x) lichtverlies

✗ Altijd wat scherpteverlies, op mindere lenzen goed zichtbaar

✗ Autofocus wordt iets trager, zeker bij weinig licht

✗ Meer kans op bewegingsonscherpte door het langere brandpunt

Let op: Vooral het lichtverlies wordt vaak onderschat. Op een zonnige middag merk je hier weinig van, maar rond het gouden uur of op een grijze winterdag ga je echt wel merken dat je een stop of twee stops inlevert. En laat dat nu net de momenten zijn waarop het licht het mooist is en vogels het meest actief zijn. Mijn oplossing is in dit geval de ISO wat hoger zetten. Dan kan ik alsnog werken met langere brandpuntsafstanden en snelle sluitertijden.

3. Waarom lever je scherpte in met een teleconverter?

Ik krijg regelmatig de vraag waarom je scherpte verliest met een teleconverter. Zeker als je een originele converter van een goed merk koopt, zou je dat immers niet verwachten. Toch lever je altijd een klein beetje in, omdat er drie dingen tegelijk gebeuren:

Bovenstaande verklaart meteen waarom de meningen over converters zo verdeeld zijn. De ene fotograaf ziet geen enkel verschil, de ander vindt zijn foto’s ronduit zacht. En eigenlijk hebben ze allebei gelijk: het hangt vooral af van de lens waar je de converter achter zet. Als ik het in rapportcijfers zou gieten, dan zou ik het als volgt samenvatten: een topklasse vaste telelens krijgt zonder converter een 10, met een 1.4x een 9 en met een 2x nog altijd een 8. Oftewel, je krijgt nog steeds hele mooie en scherpe beelden. Doe je hetzelfde met een lichtzwakke telezoom, dan zak je zomaar naar een 5.

4. Mijn eigen ervaring met teleconverters

Zoals in de intro uitgelegd gebruik ik al jaren teleconverters, en dan vooral de 1.4x versies. Mijn EF extenders heb ik zo’n twintig jaar gebruikt (de eerste kocht ik in mijn studententijd tweedehands), en sinds mijn overstap naar het RF-systeem werk ik met de nieuwere RF extenders. Deze laatste waren niet voordelig in aanschaf, maar aangezien je er jaren mee doet is het in mijn optiek een prima investering. Het werkt namelijk erg goed, al je levert altijd wat in. Op een lichtsterke vaste telelens is dat zó weinig dat ik er prima mee kan leven, zeker als het alternatief is dat mijn onderwerp anders veel te klein in beeld staat. Mijn RF 2x converter gebruik ik overigens alleen als het licht echt goed is. Anders lever ik echt wel teveel in op snelheid.

thijs schouten in actie

Hier ben ik in actie op het strand met mijn telelens plus 1.4x extender (foto Bert vd Broek)

Teleconverters op telelenzen met een vast brandpunt

Vooral op lenzen met een vast brandpunt, zoals mijn vorige Canon EF 500mm en mijn huidige Canon RF 400mm f/2.8, werkt in mijn optiek een extender fantastisch. Met de 1.4x maak ik van mijn huidige 400mm namelijk een 560mm f/4 en zet ik er de 2x extender er tussen, dan krijg ik een 800mm f/5.6. En dit is lichtsterker dan de meeste telezooms zonder converter. Hierdoor kan ik op het strand plat op mijn buik blijven liggen en toch een drieteenstrandloper of een visdief beeldvullend vastleggen, zonder ze te verstoren. Hieronder een aantal voorbeeldfoto’s gemaakt met de 400mm + 1.4x combinatie (klik op de foto om hem groter te zien).

Drieteenstrandloper op het strand gefotografeerd met de Canon RF 400mm f/2.8 en RF 1.4x extender

Drieteenstrandloper, Canon EOS R5 II met RF 400mm f/2.8 en RF 1.4x extender (560mm | 1/2000e | f/4 | ISO 200)

Visdief voert een jong op het strand, gefotografeerd met de Canon RF 400mm f/2.8 en RF 1.4x extender

Visdief voert zijn jong, Canon EOS R5 II met RF 400mm f/2.8 en RF 1.4x extender (560mm | 1/2000e | f/6.3 | ISO 400)

Teleconverters op telezoomlenzen met een variabel bereik

Op grote telezoomlenzen zoals de Tamron 150-600mm vond ik het resultaat toch wel tegenvallen, en dit hoor ik ook regelmatig van lezers die mijn reviews lezen. Dit komt doordat telezoomlenzen vaak al wat langer zijn (meer millimeters) en ook wat minder lichtsterk (f/6.3). Een converter vergroot dit alleen maar en dat ga je uiteindelijk toch wel terug zien in de uiteindelijke beeldkwaliteit. Mijn advies: gebruik een converter liever op een 70-200mm f/2.8, op een vaste telelens of op een lens die er echt voor gemaakt is, zoals de lichtsterke Canon RF 100-300mm f/2.8.

Tip: let op het weer! Wat ik het meest onderschat zie worden, is de invloed van warmte. Op warme dagen heb je bij lange brandpuntsafstanden veel sneller last van trillende, opstijgende lucht. En dit zie je simpelweg terug in je foto, deze wordt namelijk minder scherp. Met 500mm merk je dat al, maar met 700mm of 1000mm wordt het echt vervelend en wordt je foto nooit meer helemaal scherp. Oftewel, gebruik een teleconverter vooral vroeg in de ochtend, laat op de avond en bij koeler of bewolkt weer.

Extender op de Canon RF 100-500mm: het kan, maar ik raad het niet aan

Een van de vragen die ik de afgelopen jaren het meest krijg, is: ‘Kan ik een extender op de Canon RF 100-500mm gebruiken?’ Heel eerlijk: officieel kan het wel, maar ik raad het niet aan. Het is weliswaar een dijk van een lens, en een stuk beter dan de grote telezoomlenzen die ik hierboven noemde, maar ook hier geldt: een converter op een telezoom levert zelden het resultaat op waar je op hoopt. En dat zeg ik als iemand die zelf met deze lens werkt (lees ook mijn uitgebreide Canon RF 100-500mm review). De extender steekt namelijk een stuk de lens in, waardoor de glaselementen van de extender en de lens heel dicht bij elkaar komen. Sterker nog… als je niet uitkijkt zitten ze tegen elkaar aan. Hierdoor is er kans op schade (ja er zitten rubbers, maar toch) en kan je de extender alleen tussen 300 en 500mm gebruiken. Zoom je verder uit, dan knallen de elementen dus tegen elkaar aan, en dat is mij helaas zelf ook een paar keer overkomen. En ik kan je zeggen, hier werd ik niet blij van… Daarnaast lever je flink in op licht want met de 1.4x ga je van f/7.1 naar f/10, en met de 2x zelfs naar f/14. Daarnaast lever je ook wat scherpte in, dus mijn advies is om dit niet te doen. Wil je dan toch graag meer bereik? Kijk dan naar de RF 200-800mm (lees hier mijn RF 200-800mm review).

Canon RF 100-500mm op de Canon EOS R5

De Canon RF 100-500mm op mijn Canon EOS R5

Toch benieuwd wat een extender op de RF 100-500mm in de praktijk doet? Hieronder heb ik een foto geplaatst van een tureluur die ik op de Marker Wadden maakte icm met de 1.4x extender. Het was een zonnige ochtend, maar door f/10 zat ik met 1/1250e toch al op ISO 500. Het beeld is gelukkig nog scherp genoeg, maar bij minder licht loop je snel tegen de grenzen aan. Voor mij is een extender op deze lens dan ook echt een noodoplossing. Heb je structureel meer bereik nodig? Dan kan je beter croppen, of dus kijken naar de RF 200-800mm.

Tureluur gefotografeerd met de Canon RF 100-500mm en de RF 1.4x extender

Tureluur, geschoten met de RF 100-500mm en 1.4x extender (700mm | 1/1250e | f/10 | ISO 500)
Twijfel je tussen de RF 100-500mm met extender en de RF 200-800mm? In mijn vergelijking zet ik alle verschillen op een rij.

Bekijk de vergelijking

5. Waar moet je op letten bij het kopen van een teleconverter?

Als je een teleconverter of extender wilt kopen is het slim om op onderstaande punten te letten. Anders heb je straks een converter die niet op je lens past, of die net niet geeft wat je ervan verwacht.

1. Past hij op jouw lens?

Het belangrijkste punt
Het voorste element van een teleconverter steekt altijd iets uit en past alleen in lenzen die aan de achterkant hol genoeg zijn. Dat zijn vrijwel alleen de langere telelenzen van hetzelfde merk, let hier dus goed op. Daarnaast moet je hem nooit forceren, want dan beschadig je zowel je lens als je converter.

2. Hoe lichtsterk is je lens?

Vuistregel: f/4 of lichter
Begin je bij f/2.8 of f/4, dan is een converter zeker een goed idee. Zit je lens aan de lange kant al op f/5.6 of f/6.3, dan kom je met een 1.4x op f/8 à f/9. Voor de meeste natuuronderwerpen is dit stiekem toch wel vrij donker.

3. Blijft je autofocus werken?

Systeemcamera of spiegelreflex
Moderne systeemcamera’s stellen scherp tot f/11, f/16 of zelfs f/22. Oudere spiegelreflexcamera’s stoppen vaak bij f/8 en gebruiken dan alleen het middelste scherpstelpunt. Nu verschilt dit per camera, dus check even je handleiding.

4. Hoeveel megapixels heb je?

Hoge resolutie is genadeloos
Op een camera van 45 megapixels of meer zie je het verschil tussen een goede en een matige lens direct terug. Dit omdat de vele pixels ieder detail vastleggen. Heb je een camera met veel pixels? Ga dan voor een topklasse lens met een originele teleconverter.

5. Fotografeer je met een cropcamera?

Extra bereik cadeau
Heb je een camera met een kleinere APS-C sensor? Dan krijg je er nog extra bereik bij dankzij de cropfactor. Een 300mm lens met een 1.4x converter gedraagt zich op zo’n camera namelijk als een 630mm (bij Canon zelfs 672mm). Ontzettend veel bereik voor relatief weinig geld! Het lichtverlies blijft wel gewoon hetzelfde, dus houd rekening met een hogere ISO. Meer hierover lees je in mijn artikel over de cropfactor.

6. Origineel of third-party?

Mijn advies: origineel
Een converter van je eigen merk is optisch afgestemd op de lenzen waarvoor hij bedoeld is. Alternatieven van Kenko of Viltrox zijn weliswaar goedkoper, maar je hebt geen garantie op goede autofocus en de beeldkwaliteit is vaak minder.

6. Wanneer is het zinvol om een teleconverter te gebruiken?

Als je alle bovenstaande punten hebt doorgenomen kan ik mij voorstellen dat jij je nog steeds afvraagt of het zinvol is om een teleconverter te gebruiken. Om het nog makkelijker te maken heb ik hieronder de meest voorkomende combinaties op een rijtje gezet zodat je kan checken of jouw situatie hier tussen staat.

Combinatie Wat kan je verwachten? Advies
Lichtsterke vaste telelens
(300mm f/2.8, 400mm f/2.8, 500mm f/4)
Hier zijn converters voor gemaakt. Zowel de 1.4x als de 2x geven prima resultaten. ✓ Doen
Lichtsterke topklasse telezoom
(70-200mm f/2.8, RF 100-300mm f/2.8)
Met een 1.4x gaat het vrijwel altijd goed en met een 2x blijft het midden van je beeld meestal scherp. De hoeken zullen wat minder scherp worden. ✓ Doen, bij voorkeur 1.4x
Oudere telezoom voor spiegelreflex
(bv een 100-400mm)
Valt vaak tegen, zeker op een camera met veel megapixels. Liever niet
Grote, lichtzwakke telezoom
(150-600mm of 200-600mm, f/6.3 aan de lange kant)
Te donker, trage autofocus en zichtbaar scherpteverlies. Dat merk ik zelf en hoor ik ook vaak terug van andere fotografen. ✗ Niet doen

7. Teleconverters per merk

Inmiddels zijn er behoorlijk wat teleconverters op de markt gekomen. Uiteraard heeft ieder camera/lens-merk zijn eigen teleconverters, maar ook zijn er een aantal universele merken op de markt gekomen. Hieronder heb ik een overzicht gemaakt zodat je snel kan zien welke versies per merk te koop zijn. Ook leg ik uit op welke lenzen ze passen.

Canon extenders: de EF en RF 1.4x en 2x

Canon noemt zijn teleconverters ‘extenders‘ en heeft er op moment van schrijven vier te koop. Allereerst zijn er twee te vinden voor het oudere EF-systeem (spiegelreflex) en twee voor het huidige RF-systeem (systeemcamera’s). Zelf fotografeer ik met Canon en gebruik ik de extenders al jaren. In het begin heb ik ook mijn oudere EF extenders via een lensadapter gebruikt op een systeemcamera, en dat ging goed, toch heb ik ze inmiddels vervangen voor nieuwere RF modellen omdat het toch weer gewicht scheelt.

Canon Extender RF 1.4x

Canon Extender RF 1.4x

Voor RF-telelenzen
Werkt onder andere met de RF 100-300mm f/2.8 (een topcombinatie), de RF 200-800mm, de RF 100-500mm (alleen van 300 tot 500mm, raad ik zelf niet aan), en de vaste supertelelenzen zoals de RF 400mm f/2.8 en RF 600mm f/4.
Canon Extender RF 2x

Canon Extender RF 2x

Voor RF-telelenzen
Werkt met dezelfde lenzen als de RF 1.4x, maar kost je twee stops. Om die reden zou ik hem niet op de 200-800 of de 100-500mm gebruiken. Op de lichtsterke vaste supertelelenzen werkt hij verrassend goed.
Canon Extender EF 1.4x III

Canon Extender EF 1.4x III

Voor EF-telelenzen
Een zeer populaire extender van de derde generatie (vandaar III in de naam). Werkt met de meeste EF-telelenzen uit de L-serie, zoals de 70-200mm f/2.8, de 100-400mm II en de vaste supertelelenzen. Met de EF-EOS R adapter ook te gebruiken op een R-camera, in de volgorde camera, adapter, extender, lens.
Canon Extender EF 2x III

Canon Extender EF 2x III

Voor EF-telelenzen
Vergelijkbaar met de 1.4x maar dan de 2.0x versie. Oftewel, verdubbelt je brandpuntsafstand voor twee stops licht. Op een 500mm f/4 kom je uit op 1000mm f/8. Op een vaste telelens prima, op een telezoom zie je het scherpteverlies duidelijk terug.

Wat doet een Canon extender met jouw lens?

Benieuwd wat een Canon extender precies met jouw lens doet? Hieronder heb ik voor een aantal populaire Canon telelenzen op een rij gezet wat je bereik en diafragma worden met de 1.4x en de 2x extender. Zo zie je in één oogopslag hoeveel extra bereik je krijgt, en hoeveel licht je daarvoor inlevert.

Canon lens Met 1.4x Met 2x
EF 70-200mm f/2.8L IS III 98-280mm f/4 140-400mm f/5.6
EF 100-400mm f/4.5-5.6L II 140-560mm f/6.3-8 200-800mm f/9-11
RF 100-300mm f/2.8L 140-420mm f/4 200-600mm f/5.6
RF 100-500mm f/4.5-7.1L 420-700mm f/10 (vanaf 300mm) 600-1000mm f/14 (vanaf 300mm)
RF 200-800mm f/6.3-9 280-1120mm f/9-13 400-1600mm f/13-18
RF 400mm f/2.8L 560mm f/4 800mm f/5.6
Alle Canon extenders op een rij? Bekijk het volledige aanbod van EF- en RF-extenders.

Bekijk alle Canon extenders

Nikon teleconverters

Nikon heeft voor het Z-systeem twee converters op de markt, namelijk de Z TELECONVERTER TC-1.4x en de TC-2.0x. Beide zijn weerbestendig en hebben een fluorcoating, zodat ze hoge kwaliteit beelden leveren. Ze werken onder andere met de Z 70-200mm f/2.8, de Z 100-400mm, de Z 180-600mm, de Z 400mm f/4.5 en de grote supertelelenzen. Heb je nog een Nikon spiegelreflex of gebruik je oudere AF-S telelenzen via de FTZ adapter? Dan zijn er drie teleconverters op de markt, namelijk de TC-14E III (1.4x), de TC-17E II (1.7x) en de TC-20E III (2.0x). Deze oudere teleconverters zijn alleen nieuw bijna niet meer te vinden.

Nikon Z Teleconverter TC-1.4x

Nikon Z Teleconverter TC-1.4x

Voor NIKKOR Z-telelenzen
Geeft je 40 procent extra bereik voor één stop licht. Op de Z 180-600mm kom je uit op 252-840mm f/8-9, en op de Z 70-200mm f/2.8 heb je een lichtsterke 98-280mm f/4.
Nikon Z Teleconverter TC-2.0x

Nikon Z Teleconverter TC-2.0x

Voor NIKKOR Z-telelenzen
Verdubbelt je brandpuntsafstand voor twee stops licht. Het meest logisch op de lichtsterke vaste lenzen zoals de Z 400mm f/2.8 en de Z 600mm f/4, daar houd je genoeg licht over.

Wat doet een Nikon teleconverter met jouw lens?

Benieuwd wat een teleconverter precies met jouw Nikon telelens doet? Hieronder heb ik voor een aantal populaire NIKKOR Z telelenzen op een rij gezet wat je bereik en diafragma worden met de TC-1.4x en de TC-2.0x. Zo zie je in één oogopslag hoeveel extra bereik je krijgt, en hoeveel licht je daarvoor inlevert.

Nikon lens Met TC-1.4x Met TC-2.0x
Z 70-200mm f/2.8 VR S 98-280mm f/4 140-400mm f/5.6
Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S 140-560mm f/6.3-8 200-800mm f/9-11
Z 180-600mm f/5.6-6.3 VR 252-840mm f/8-9 360-1200mm f/11-13
Z 400mm f/4.5 VR S 560mm f/6.3 800mm f/9
Op zoek naar een Nikon teleconverter? Bekijk het volledige aanbod.

Bekijk alle Nikon teleconverters

Nikon telelenzen met ingebouwde teleconverter

Iets waar ik als Canon-fotograaf stiekem écht jaloers op ben, zijn de Nikon telelenzen met een ingebouwde teleconverter. Er zijn er inmiddels drie van op de markt en het werkt zo ontzettend fijn! In deze lenzen zit namelijk een 1.4x converter ingebouwd, die je met een hendeltje aan de zijkant in- en uitschakelt. Je hoeft de lens dus niet van je camera te halen om er een teleconverter tussen te zetten. Zo fijn! Dit scheelt namelijk echt veel tijd én stof. Qua lenzen heeft Nikon er inmiddels een drietal op de markt: de NIKKOR Z 400mm f/2.8 TC VR S, de Z 600mm f/4 TC VR S en de nieuwe Z 120-300mm f/2.8 TC VR S. Zo maak je met één beweging van de 600mm f/4 een 840mm f/5.6, of van de 120-300mm een 168-420mm f/4. Een goede fotovriend van mij, Bert van den Broek, fotografeert nu al een lange tijd met de 600mm op een Nikon Z9, en het is jaloersmakend hoe fijn en snel hij kan schakelen. Canon had dit overigens ook al eerder in de EF 200-400mm f/4L IS USM Extender 1.4x, maar voor het RF-systeem is er helaas nog geen variant. Ik hoop dan ook echt dat Canon hier snel mee komt!

Nikon Z 600mm met ingebouwde teleconverter

De Nikon Z 600mm met ingebouwde teleconverter

De nieuwe Nikon NIKKOR Z 120-300mm f/2.8 TC VR S lens

De nieuwe Nikon Z 120-300mm met ingebouwde teleconverter

Benieuwd naar wat voor foto’s je met dit soort lenzen maakt? Hieronder een tweetal foto’s gemaakt met de Nikon Z 600mm f/4 TC VR S. Klik op de foto’s om ze groter te bekijken.

Kluten in de regen gefotografeerd met de Nikon Z 600mm f/4 TC op 600mm

Nikon Z9 met Z 600mm f/4 TC, zonder converter (600mm, op ongeveer 30 meter) | Foto: Bert van den Broek

Kluut in het water gefotografeerd met de Nikon Z 600mm f/4 TC op 840mm

Nikon Z9 met Z 600mm f/4 TC, met ingebouwde converter (840mm, op ongeveer 19 meter) | Foto: Bert van den Broek

Sony teleconverters

Sony heeft voor haar lenzen ook meerdere teleconverters ontwikkeld. En aangezien Sony zich al jaren op systeemcamera’s richt gaat het hier om teleconverters voor het E-mount systeem, zoals de Sony A1, A9 en A7. Op moment van schrijven zijn er een tweetal teleconverters op de markt, namelijk de Sony FE 1.4x (SEL14TC) en de Sony FE 2.0x (SEL20TC). Deze teleconverters werken onder andere met de FE 70-200mm f/2.8 GM (versie I en II), de FE 100-400mm GM, de FE 200-600mm G, de FE 400-800mm G en natuurlijk de vaste supertelelenzen zoals de 400mm en de 600mm. Goed om te weten, op de FE 70-300mm G en compacte lenzen zoals de 135mm f/1.8 GM passen ze niet.

Sony FE 1.4x Teleconverter

Sony FE 1.4x Teleconverter

SEL14TC
Voor de meeste Sony-fotografen is dit de logische keuze. Je vergroot immers het bereik met 40% en levert maar 1 stop licht in. Verder wordt de 1.4x het meest gebruikt met de FE 70-200mm f/2.8 GM II aangezien je er dan een 98-280mm f/4 van maakt die optisch nog steeds ontzettend goed is.
Sony FE 2.0x Teleconverter

Sony FE 2.0x Teleconverter

SEL20TC
De 2.0x teleconverter verdubbelt je brandpuntsafstand. Zet je hem bijvoorbeeld op de FE 200-600mm, dan heb je ineens een 400-1200mm in handen! Houd er wel rekening mee dat je dan op f/11-13 zit, dus je hebt écht goed licht nodig. Zoals ik eerder al vertelde, zou ik de 2x zelf vooral gebruiken op lichtsterke vaste telelenzen. Heb je een telezoom? Kies dan liever voor de 1.4x.

Wat doet een Sony teleconverter met jouw lens?

Benieuwd wat een teleconverter precies met jouw Sony telelens doet? Hieronder heb ik voor een aantal populaire Sony FE telelenzen op een rij gezet wat je bereik en diafragma worden met de 1.4x en de 2.0x teleconverter. Zo zie je in één oogopslag hoeveel extra bereik je krijgt, en hoeveel licht je daarvoor inlevert.

Sony lens Met 1.4x Met 2.0x
FE 70-200mm f/2.8 GM II 98-280mm f/4 140-400mm f/5.6
FE 100-400mm f/4.5-5.6 GM 140-560mm f/6.3-8 200-800mm f/9-11
FE 200-600mm f/5.6-6.3 G 280-840mm f/8-9 400-1200mm f/11-13
FE 400-800mm f/6.3-8 G 560-1120mm f/9-11 800-1600mm f/13-16
FE 300mm f/2.8 GM 420mm f/4 600mm f/5.6
FE 600mm f/4 GM 840mm f/5.6 1200mm f/8
Op zoek naar een Sony teleconverter? Bekijk het actuele aanbod van de 1.4x en 2.0x.

Bekijk alle Sony teleconverters

Fujifilm teleconverters

Fujifilm heeft teleconverters voor twee systemen: het X-systeem (APS-C) en het GFX-systeem (middenformaat). Voor het X-systeem zijn er twee teleconverters op de markt, namelijk de Fujifilm XF 1.4x TC WR en de Fujifilm XF 2x TC WR. Beide converters werken onder andere met de XF 50-140mm f/2.8, de XF 70-300mm, de XF 100-400mm, de XF 150-600mm en de XF 80mm macro. Vergeet niet dat je bij het X-systeem standaard een cropfactor van 1,5x meekrijgt, omdat de camera’s een APS-C sensor hebben. Zo wordt de XF 150-600mm met een 1.4x converter omgerekend naar fullframe zelfs een 315-1260mm! Fotografeer je met een GFX-camera? Dan is er de Fujifilm GF 1.4x TC WR, die werkt met de GF 100-400mm, de GF 250mm f/4 en de GF 500mm f/5.6. Daarmee krijg je ook op middenformaat extra bereik, bijvoorbeeld voor wildlife of sport.

Fujifilm XF 2x TC WR

Fujifilm XF teleconverters

Voor het X-systeem
Voor het Fujifilm X-systeem heeft Fujifilm twee teleconverters. Zo is er de 1.4x waarmee je het brandpunt met 40% verlengt, maar ook een 2.0x waarmee je het brandpunt van je lens verdubbelt. En doordat Fujifilm X-systeemcamera’s over een APS-C sensor beschikken, krijg je door de cropfactor nog meer bereik.
Fujifilm GF 1.4x TC WR

Fujifilm GF teleconverters

Voor het GFX-middenformaat systeem
Fujifilm heeft voor haar middenformaatcamera’s (GFX-systeem) ook een teleconverter ontwikkeld, namelijk de GF 1.4x TC WR. Met deze teleconverter vergroot je het bereik met 40%, maar lever je wel 1 stop in. Heb je een GF 250mm of GF 500mm lens? Dan is dit een ideale aanvulling.
Op zoek naar een Fujifilm teleconverter? Bekijk het actuele aanbod.

Bekijk alle Fujifilm teleconverters

Teleconverters voor de Fujifilm X100VI of GFX100RF (voorzetlenzen)

Zoals ik eerder al uitlegde, werkt het bij camera’s met een vaste lens net wat anders. Je kan de lens immers niet van de camera halen, dus een teleconverter ertussen zetten is in dit geval geen optie. Gelukkig zijn er wel andere opties, namelijk voorzetlenzen. Voor de Fujifilm X100VI is er bijvoorbeeld de TCL-X100 II, een voorzetlens die je op de voorkant van de lens schroeft. Daarmee wordt de 23mm een 33mm, oftewel ongeveer 50mm omgerekend naar fullframe, en dat zonder lichtverlies. Wil je juist een bredere beeldhoek? Dan is er de WCL-X100 II, waarmee je op 28mm (omgerekend) uitkomt. Hetzelfde geldt voor de Fujifilm GFX100RF, maar helaas is voor deze camera nog geen voorzetlens beschikbaar.

Bekijk alle Fujifilm voorzetlenzen

OM System en Panasonic teleconverters

Ook voor OM System (voorheen Olympus) en Panasonic zijn er diverse teleconverters te koop. Het is wel goed om te weten dat deze merken vooral werken met het Micro Four Thirds-systeem, oftewel een kleinere sensor dan bij bovenstaande merken. De uitzondering is de Panasonic Lumix S-serie, die wel een fullframe sensor heeft. Door die kleinere sensor heb je te maken met een cropfactor van 2x, en daar komt de factor van de teleconverter nog eens bovenop. Daardoor worden de getallen bijna belachelijk. Zo komt de OM System 150-600mm met een 2x converter omgerekend naar fullframe uit op maar liefst 600-2400mm! Klinkt super, maar toch is er ook een keerzijde. De kleinere sensor heeft namelijk sneller last van ruis bij een hogere ISO-waarde, en juist dat ga je eerder nodig hebben door het lichtverlies van de converter. Bedenk dus goed wat en wanneer je de teleconverter gaat inzetten. Daarnaast is het aanbod wat beperkter, dus check goed of jouw lens wordt ondersteund.

OM System MC-20 (en MC-14)

OM System teleconverters

Voor de PRO-telelenzen
Er zijn twee teleconverters voor OM System op de markt, namelijk een 1.4x en een 2.0x. Beide werken onder andere met de 40-150mm f/2.8, de 300mm f/4, de 100-400mm en de 150-600mm. De 150-600mm met MC-20 komt omgerekend uit op maar liefst 600-2400mm. Goed om te weten, omdat Olympus qua naam aangepast is naar OM System zijn de teleconverters nog onder beide namen te vinden.
Panasonic DMW-STC14 (en STC20)

Panasonic teleconverters

Voor de Lumix S Pro 70-200mm
Panasonic heeft twee series teleconverters, en het is goed om het verschil te weten. De DMW-STC14 (1.4x) en DMW-STC20 (2x) zijn voor de fullframe Lumix S-camera’s met L-mount, en werken onder andere met de Lumix S Pro 70-200mm. De DMW-TC14 (1.4x) en DMW-TC20 (2x) zijn voor Micro Four Thirds, zoals de Leica DG 200mm f/2.8. Handig ezelsbruggetje: de ‘S’ in STC staat voor de S-serie.

8. Alternatieve teleconverters

Naast de teleconverters van de cameramerken zijn er ook een aantal alternatieven. Die zijn vaak voordeliger en passen soms op lenzen waar het merk zelf geen converter voor heeft. Maar let op, de kwaliteit wisselt alleen nogal, en bij de goedkoopste modellen lever je vaak in op autofocussnelheid.

Sigma teleconverter

Sigma

TC-1401, TC-2001, TC-1411 en TC-2011
Afgestemd op de Sigma-telelenzen uit de Sports- en Contemporary-serie, zoals de 150-600mm en 60-600mm. Heb je een Sigma-telelens, dan is dit eigenlijk de beste keuze.
Tamron teleconverter

Tamron

TC-X14 en TC-X20
Voor onder andere de 70-200mm G2, de 150-600mm G2 en de 100-400mm. Op de 70-200mm f/2.8 werkt het prima, op de 150-600mm vond ik het resultaat tegenvallen. Daarnaast is het goed om te weten dat deze teleconverters enkel tweedehands te koop zijn.
Kenko Teleplus teleconverter

Kenko Teleplus

HD Pro-serie
Universele converters die op veel meer lenzen passen. Handig als je merk geen converter voor jouw lens heeft, maar ze compenseren geen beeldfouten. Ik zie ze zelf vooral als budgetoplossing. Tip: let er wel even op dat je de versie voor jouw cameramerk pakt.
Viltrox teleconverter

Viltrox

Voor Sony E en Nikon Z
Viltrox maakt autofocus-converters voor dezelfde telelenzen als de originelen. Flink voordeliger, maar je bent afhankelijk van firmware-updates als er een nieuwe camera of lens uitkomt. Ook dit zie ik als een voordeliger alternatief voor het origineel.
Tip: koop je teleconverter tweedehands

Een teleconverter is een ideaal product om tweedehands te kopen. Er zitten namelijk geen motoren of bewegende delen in, alleen glas en contactpunten. Natuurlijk kan je op Marktplaats kijken, maar zelf koop ik tweedehands spullen liever bij een winkel zoals CameraNu, Kamera-Express of Cameraland. Daar wordt alles gecontroleerd voordat het verkocht wordt, en krijg je gewoon garantie. Mocht er toch iets mis zijn, dan weet je zeker dat het netjes wordt opgelost. Let bij een tweedehands teleconverter wel even op krassen op het voorste element en op de staat van de contactpunten.

Tweedehands bij CameraNu Tweedehands bij Kamera-Express Tweedehands bij Cameraland

9. Teleconverter of croppen, wat kan je beter doen?

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag die ik over teleconverters krijg. Veel systeemcamera’s hebben immers veel megapixels, dus waarom zou je niet gewoon croppen? Uiteraard is dit zeker een goede optie, echter zijn er ook wat nadelen. Zo gebruik je bij croppen een steeds kleiner deel van je sensor, waardoor de ruis in je foto steeds meer zal toenemen. Daarnaast verlies je natuurlijk ook pixels, wat weer minder is als je de foto wilt afdrukken. In veel gevallen kan een teleconverter dus toch de beste optie zijn! Hieronder nog even een overzicht met verschillen tussen teleconverters en croppen zodat je een eenvoudige vergelijking kan maken.

Teleconverter Croppen
Resolutie Volledige sensor blijft in gebruik Je verliest fors aan megapixels
Licht 1 tot 2 stops verlies Geen verlies, wel meer ruis in de uitsnede
Scherpte Op een topprime nauwelijks zichtbaar Beeldfouten worden net zo goed vergroot
Autofocus Iets trager en minder zeker Blijft onveranderd
Kosten Een paar honderd euro Gratis
Ideaal voor Lichtsterke vaste telelenzen Lichtzwakke telezooms
Mijn tip: een 1.4x converter op een lichtsterke vaste telelens wint het bijna altijd van croppen. Een 2x converter op een lichtzwakke telezoom verliest het bijna altijd.

Oude lens of camera inruilen voor een teleconverter

Een teleconverter kost al snel een paar honderd euro, helemaal de nieuwere versies voor systeemcamera’s. Maar heb je nog een lens of camera liggen die je eigenlijk niet meer gebruikt? Dan kan je die mooi inruilen en zo (een deel van) je teleconverter betalen. Denk bijvoorbeeld aan een oude telezoom, die je met een lichtsterke telelens plus converter toch niet meer nodig hebt. Natuurlijk kan je hem via Marktplaats verkopen, maar dan blijft het de vraag of je er echt dat bedrag voor krijgt en wie er aan je deur komt. Gelukkig is er een simpelere én veiligere manier. Zowel Kamera-Express als CameraNu heeft een tool waarmee je direct een inruilvoorstel krijgt. Tevreden met het voorstel? Breng je spullen dan langs de winkel of stuur ze eenvoudig op. Bij ontvangst doen ze nog even een check, waarna je een definitieve prijs krijgt. Mijn tip: vraag bij allebei een voorstel aan en vergelijk de bedragen, dat scheelt zomaar een paar tientjes voor je nieuwe teleconverter.

Inruilen bij Kamera-Express

inruilwaarde camera Kamera-Express

Vul in welke camera of lens je hebt, geef de staat door en je krijgt meteen een indicatie van de inruilwaarde. Handig als je in de buurt van een van hun winkels zit en je spullen liever persoonlijk afgeeft.

Bereken je waarde bij Kamera-Express

Inruilen bij CameraNu

inruilwaarde camera CameraNu

Ook bij CameraNu krijg je binnen een paar klikken een inruilvoorstel voor je camera of lens. Je kan je apparatuur opsturen of inleveren in de winkel, waarna ze de staat controleren en de definitieve prijs bepalen.

Bereken je waarde bij CameraNu

10. Veelgestelde vragen over teleconverters

Kan ik een teleconverter op elke lens gebruiken?

Antwoord: nee. Het voorste element van een converter steekt uit en past alleen in lenzen die aan de achterkant hol genoeg zijn, meestal telelenzen uit de topserie van een merk. Daarbij werken converters voor systeemcamera’s alleen met lenzen voor systeemcamera’s, en andersom. Check dus altijd eerst de lijst met ondersteunde lenzen.

Is een 1.4x of een 2x teleconverter beter?

Antwoord: zelf kies ik in negen van de tien gevallen voor de 1.4x. Je wint 40 procent bereik voor één stop licht en het scherpteverlies is minimaal. Een 2x is alleen echt de moeite waard op een lichtsterke vaste telelens in goed licht.

Verlies je scherpte met een teleconverter?

Antwoord: ja, altijd een beetje, maar hoeveel hangt af van je lens. Een converter vergroot de beeldfouten van je lens mee. Op een topklasse vaste telelens zie je er nauwelijks iets van, op een lichtzwakke telezoom wordt het goed zichtbaar.

Werkt de autofocus nog met een teleconverter?

Antwoord: op moderne systeemcamera’s wel, zelfs tot f/11, f/16 of f/22. Hoe minder licht er binnenkomt, hoe trager en onzekerder je autofocus wordt. Bij oudere spiegelreflexcamera’s is scherpstellen vaak beperkt tot f/8.

Wat is het verschil tussen een teleconverter en een lens adapter?

Antwoord: een teleconverter vergroot de brandpuntsafstand van je lens. Een lens adapter zorgt er juist voor dat een lens met een andere vatting op jouw camera past en verandert niets aan je bereik. Zelf gebruik ik beide: een adapter voor mijn oudere EF-lenzen en een extender voor extra bereik.

Kan je een teleconverter op de Canon RF 100-500mm gebruiken?

Antwoord: ja, maar ik raad het niet aan. De extender werkt alleen tussen 300 en 500mm, de elementen kunnen elkaar raken als je verder uitzoomt, en je zit met de 1.4x al op f/10. Meer lees je in mijn RF 100-500mm review.

Wat is een lens converter?

Antwoord: een lens converter is een andere naam voor een teleconverter. Hij zit tussen je camera en je lens en vergroot je brandpuntsafstand, meestal met 1.4x of 2x. Let op: een ‘lens mount converter’ is iets anders, dat is een lens adapter waarmee je een lens met een andere vatting op je camera zet.

Kan je twee teleconverters stapelen?

Antwoord: technisch kan het soms, maar ik zou het niet doen. Je verliest drie of vier stops licht, je autofocus haakt vrijwel zeker af en van de scherpte blijft weinig over.

Wat kost een teleconverter?

Antwoord: reken op ongeveer €300 tot €450 voor de converters van Fujifilm, OM System en de meeste alternatieve merken, en op €450 tot €700 voor de originele converters van Canon, Nikon en Sony. Tweedehands scheelt dat al snel een derde.

Afsluitend

Dit was mijn uitleg over teleconverters en ik hoop dat je hier wat aan hebt gehad. Om het toch nog even kort samen te vatten: een converter voegt een lensgroep toe aan je objectief, waardoor er in feite een nieuw objectief ontstaat. Op een lichtsterke vaste telelens van 300, 400 of 500mm is een converter een van de mooiste investeringen die je kan doen. Op een lichtzwakke telezoom kan je je geld beter sparen voor een betere lens. Mijn advies: begin met een 1.4x, fotografeer bij voorkeur in de ochtend of avond, en verwacht op een warme zomerdag niet te veel van 840mm.

Ben je er toch nog niet helemaal uit? Laat dan hieronder een berichtje achter met je vraag, dan denk ik graag met je mee. Ik kom er zo snel mogelijk bij je op terug.

Teleconverter kopen?
Camerawinkels die ik je kan aanraden
Wil je een teleconverter kopen? Neem dan eens een kijkje bij een van deze winkels.
Nederland
België


Thijs Schouten Fotografie
Natuurfotograaf & productreviewer
Al meer dan 20 jaar fotografeer ik vogels, wildlife en landschappen, en schrijf ik reviews & artikelen over fotografie-apparatuur. Meer dan 200 artikelen en reviews, allemaal vanuit mijn eigen ervaring.
Volg mij
Steun mijn werk
Vind je mijn artikelen waardevol? Trakteer mij op een koffie, dat helpt mij om gratis fotografie-content te blijven maken!

Buy Me A Coffee

Hoeveel sterren geef jij dit artikel?